कोरोना भाइरस रोकथामका लागि जारी लकडाउनका कारण सुनसरीमा बराहक्षेत्र वडा ५ स्थित जनजागृती सामुदायिक वनले उत्पादन गरेको जडिबुटीबाट समयमा तेल निकाल्न नपाउँदा ५ लाख रुपयौं भन्दा बढी मूल्य बराबरको नोक्सान भएको हो ।
वनका अध्यक्ष खड्कबहादुर कार्कीका अनुसार सामुदायिक वनले ९ दशमलब ७६ हेक्टर जमिनमा गतःवर्षदेखि जडिबुटी उत्पादन गरिरहेको छ । पहिलो पटक ४ विगहामा लगाएको क्यामोमिला नामक जडिबुटीको उत्साहजनक रुपमा सप्रिएको थियो । विभिन्न ठाउँबाट अनुगमन गर्न आउँदा समेत राम्रो आम्दानी गर्ने अलकन गरेका थिए ।
जडिबुटी काटेर तेल निलाल्ने मेसिन भएको ठाउँ तरहरा लैजाने तयारी गरेकै समयमा सरकारले लकडाउन घोषणा ग¥यो । लकडाउनमा सवारीसाधन चलाउन कसैले नमानेपछि सो जडिबुटी त्यतिकै थन्किएको छ । लकडाउनको कारण थन्किएको जडिबुटी भण्डारण गरेको कोठामा गुम्सेर कुहिने अवस्था आउन नदिन वनले घाममा सुकाउने उठाउने गर्दा गर्दै क्यामोमिलाका फुल जति सबै झ¥यो ।
अध्यक्ष कार्कीले जडिबुटी उत्पादन गरे पनि पेल्ने मेसिन नहुँदा मेहनत सबै खेर गएको बताए । ‘अझै पनि केही आशा छ, यतिबेला स्थानीय सरकारले साधन उपलब्ध गराए १÷२ केजि भए पनि तेल आउन सक्छ ’ उनले भने ।
उनका अनुसार सामुदायिक वनले वडा कार्यालयलाई ट्याक्टर उपलब्ध गराइदिन आग्रह गर्दा वडाले जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट पास ल्याउनुपर्ने जनाएको थियै । तर पासको लागि जिल्ला प्रशासन पुग्न पनि लकडाउनको कारण समस्या भएको उनले बताए । क्यामोमिला प्रजातिको जुडिबुटीबाट उत्पादित तेलको बजार मूल्य हाल ६० हजार रुपैयाँ प्रतिकेजी रहेको छ । तरहरा जडिबुटी केन्द्रले भने प्रतिकेजी ४० हजार दिने भएको थियो ।
वनको आफ्नै मेसिन भएको अवस्थामा क्यामोमिलाको तेल ५५ हजार रुपैया प्रतिकेजी बिक्री गर्न सकिने अध्यक्ष कार्कीले दाबी गरे । प्राविधिकहरुका अनुसार एक बिगहामा कम्तिमा ४ केजी अधिकतम १२ केजी तेल उत्पादन हुनसक्छ । उक्त जडिबुटी खेती गर्न जिल्ला वन कार्यालयबाट १२ लाख र जनजागृती सामुदायिक वन बाट ५ लाख गरी जम्मा १७ लाखको लगानी लागेको थियो ।
