उदयपुर । थारु समुदायको मौलिकता झल्कने सामग्रीहरु उदयपुरको बेलका नगरपालिका क्षेत्रमा संग्राहलय बनाएर संग्रहित गरिएको छ।
जिल्लाको बेलका नगरपालिकाको वडा नम्बर २ मा स्थानीय थारु समुदायले आफ्ना मौलिक परम्परा झल्कने सामाग्रीहरुको संग्रह गरेर संग्राहलय निर्माण गरेका हुन् । उक्त वडाको बेल्हमा दुई तले पक्की भवन निर्माण गरि थारु जातीको पुराना सामानहरुलाई संग्रहित गरिएको हो।
तराईको रैथाने आदिवासी थारुहरुको मौलिक सामाग्रीहरु लोप हुँदै गएकाले संग्रालय नै बनाएर संरक्षण गर्नुपरेको थारु संग्राहलय निर्माण समितिका अध्यक्ष एवम् जग्गा दाता समेत रहेका मिश्रीलाल चौधरी बताउँछन्।
‘आधुनिकतासँगै यहाँका रैथाने हामी थारुहरुको मौलिकता विस्तारै लोप हुँदै जान थालेको छ,’ उनि भन्छन्, ‘हामीले आफ्नो संस्कृति बचाउन र नयाँ पुस्तालाई आफ्नो बाबु बाजेको रितिरिवाज कस्तो थियो भनेर चिनाउन पनि हाम्रो पहिचान जोडिएका मौलिक सामानहरुलाई सुरक्षित राख्न संग्राहलय बनाएका हौँ।’
चौधरीका अनुसार उक्त संग्रालयमा थारु समुदायले माछा मार्न प्रयोग गर्ने जाल, झेली, चिउरा कुट्न, धान कुट्न प्रयोग गरिने ढिकि, थारुहरुको सांस्कृतिक पहिचान झल्कने कपडा, ओख्रि, कठोत, रोरी पकाउने साचो, थोत्रि, हलो, पुरानो पैसा, थारुहरुले लगाउने गहनाहरु लगाएतका सामानहरु रहेका छन्।
‘उक्त संग्रहालयलाई थारुहरुको संस्कृति बारे जानकारी दिने सम्पूर्ण सामाग्रीहरु जुटाईने उनि बताउछन्,’ उनि भन्छन्, ‘मौलिक संस्कृति झल्किने धेरै सामाग्री जुटाउन अझै बाँकी छ। आगामी दिनहरुमा संग्राहलयमा आवश्यक सम्पुर्ण सामानहरु पुरा गराउँने छौँ।’
त्यसैगरि, बेलका नगर स्तरीय थारु उत्थान समितिका अध्यक्ष हरीनारायण चौधरीले एकवर्ष अघिनै उद्घाटनका लागि तयारी अवश्थामा रहेको भएपनि अघिल्लो वर्षको चैतबाट सुरु भएको कोरोना महामारीका कारण अझै सर्वसाधारणका लागि खुला गर्न नसकिएको बताए।
‘गतवर्ष नै ७७ सालको जितिया पर्वको अवसरमा संग्रालयको भब्य उत्घाटन गर्ने लक्ष थियो, उनले भने, कोरोना महामारीले गर्दा हुन पाएन। सबै सामान्य भएपछि भब्य उद्घाटन गर्ने योजनामा छौं। यहाँ थारुहरुको जन्म देखि मृत्यु सम्मका संस्कृति झल्किने सामाग्रीहरु राखिएको छ।’
थारु संग्राहलयका निर्माणका लागि प्रदेश संसद विमल कार्की, बेलका नगरपाकिलका र स्थानीयको सहयोग चौधरीले जानकारी दिए। उक्त भवनको तल्लो तलामा सभा हल र कार्यलय बनाईएको छ भने माथिलो तलामा संग्राहलय रहेको छ। संग्राहलय भवन बनाउन नगर स्तरीय थारु उत्थान विकास समितिबाट ४ लाख र प्रदेश नम्बर १ निर्वाचन क्षेत्र विषेश कार्यक्रम अन्तरगत ४ लाख ९३ हजार रुपैयाँ निकासा भएको थियो।
